Chanoeka: Licht in de Duisternis in Christelijk perspectief
Chanoeka, ook bekend als het Feest van de Lichten, is een Joods feest dat de herinwijding van de Tempel in Jeruzalem herdenkt in 164 voor Christus. Vanuit christelijk oogpunt is het feest betekenisvol, omdat het ons herinnert aan Gods trouw aan Zijn volk Israël.
In de tijd van de Maccabeeën vocht een kleine groep Joden tegen de onderdrukking van de Seleucidische koning Antiochus IV, die de Tempel ontheiligde en Joodse gebruiken verbood. Na hun overwinning vonden ze slechts genoeg olie voor één dag om de menorah aan te steken, maar wonderbaarlijk brandde het acht dagen. Dit wonder symboliseert Gods voorziening en overwinning over duisternis: thema’s die we door alle generaties heen teruglezen in de Bijbel. Chanoeka kunnen we zien als een voorbode van het ultieme Licht: Jezus Christus.
De Bijbel vermeldt dit feest in Johannes 10:22-23: ‘Het was winter en in Jeruzalem werd het feest van de Tempelwijding gevierd. Jezus liep in de tempel, in de zuilengang van Salomo.’ Hier, op Chanoeka en temidden van de menorah-kaarsen, verkondigde Jezus namelijk: ‘Ik ben het licht van de wereld. Wie Mij volgt, zal niet in de duisternis wandelen, maar het licht van het leven hebben’ – Johannes 8:12.
Chanoeka’s lichten wijzen vooruit naar Jezus, de Messias die de duisternis van zonde en onderdrukking heeft overwonnen. Hij is de vervulling van Gods beloften aan Israël en door Hem wordt het licht toegankelijk voor alle volken. Paulus schrijft in Romeinen 11 expliciet en duidelijk dat God Israël niet heeft verstoten, maar dat hun Messias ook de onze is: een brug tussen Joden en heidenen in Gods reddingsplan. Toch herinnert Chanoeka ons ook aan de aanhoudende vervolging van het Joodse volk. De Maccabeeën vochten tegen antisemitisme en helaas is dit ook tegenwoordig, 80 jaar na de Holocaust, weer bittere realiteit.
In onze tijd zien we een golf van haat, vaak vermomd als politieke kritiek, maar geworteld in eeuwenoude vooroordelen. Een hartverscheurend voorbeeld is de recente terroristische aanslag in Sydney op 14 december 2025, tijdens een Chanoeka-viering op Bondi Beach.
De aanval trof onschuldige families die het feest van het licht vierden. Ook tijdens Chanoeka-concerten op 15 december in het Concertgebouw in Amsterdam waren er buiten geweld en intimidatie. Dit zijn geen geïsoleerde incidenten, maar deel van een bredere trend van antisemitisch geweld wereldwijd.
Vanuit christelijk perspectief roept dit op tot gebed en solidariteit. We erkennen dat antisemitisme indruist tegen Gods liefde voor Israël, ‘de wortel van ons geloof’ – Romeinen 11:18. In deze duistere tijden biedt Jezus echter ook hoop: Zijn licht schijnt helderder in vervolging. Laten we bidden voor vrede en bescherming van Joden wereldwijd. Chanoeka herinnert ons: Gods wonderen houden aan, en het Licht overwint altijd!
Geschreven door een gemeentelid van De Kandelaar
